Suriye’deki Vekalet Savaşı’nda son durum ve cepheler
Hüsnü Mahalli
„Suriye’de, Irak’ta, Lübnan’da, Yemen’de ve coğrafyanın
tümünde. Örtülü ve
örtüsüz ödeneklerle Suudi finanslı onlarca radikal İslamcı terör örgütü, mezhep
düşmanlığını körükleyen yüzlerce televizyon, radyo, internet sitesi ve
gazetenin yanı sıra buralarda görev yaptırılan binlerce yandaş,
yalaka ve dönek. Hep
söyledim ve yine söylüyorum : Arap ve İslam coğrafyasında tüm bela ve
pisliklerin sorumlusu Suudi yönetimidir. Adamlar
Vahabi ideolojisi ile 250 yıldır emperyalist, sömürgeci ve Siyonist
güçlerin hizmetinde. Sınırsız para gücü ile.“
Suriye Enformasyon Bakanı Omran el ZOUBİ:
SURİYE’NİN KUZEYİ’Nİ , İSRAİL İÇİN BOMBALIYORLAR...
Suriye Enformasyon Bakanı Omran el Zoubi’den , ABD ve PYD’nin gerçek amacını seren çarpıcı bir açıklama geldi. Suriye Devlet Televizyonunda, yayımlanan konuşmaya göre Zoubi, “Suriye’nin Kuzeyini bombalayan koalisyon güçlerinin amacı, IŞİD ile mücadele etmek değil, İsrail’in güvenliğini sağlamaktır. Amerika ve ortakları, IŞİD’e ait ve askeri değeri olan hiçbir yeri bombalamıyor. Bombalanan yerler İsrail projesi için gerekli stratejik yerler. Suriye’de işgal edilen her bölgeyi, askeri gücümüzle geri alacağız...
Ne gerekiyorsa onu yapıp Suriye’nin bütünlüğünü sağlayacağız. Halep, Süveydiye ve Haseke’de teröristler yenildi. Fakat El Cezire ve El Arabiyye başta olmak üzere bazı televizyonlar terörist reklamı yapmak için, teröristler kazanmış gibi yayın yapıyorlar” ifadelerine yer verdi.
En fazla sınırı paylaştığımız komşumuz Suriye’de 4 yıldır büyük bir
savaş devam ediyor. Daha önce benzeri olmayan bir savaş… 30’dan fazla grup,
500’den fazla çatışma noktası ve yüz binlerce savaşçı… Peki tüm bu karmaşa
ortamında cephelerdeki son durum ve gelişmeler nasıl?
Burnumuzun hemen dibinde, en fazla sınırı paylaştığımız komşumuz
Suriye’de 4 yıldır büyük bir savaş devam ediyor. Daha önce benzeri olmayan bir
savaş… 30’dan fazla grup, 500’den fazla çatışma noktası ve yüz binlerce
savaşçı… Arkadaşımız Eren Dalkesen, böylesine karışık bir ortamda, cephelerdeki
son durum ve gelişmeler hakkında zihinlerdeki soru işaretlerini gidereceğine
inandığımız bu dosyayı sizler için hazırladı.
Yukarıda
da söylediğimiz gibi onlarca farklı grup ve yüzlerce farklı cephe olduğu için
bunları ayrı başlıklar altında anlatmak daha mantıklı olacağını düşünerek,
öncelikle burnumuzun hemen dibine, güney sınırımıza, yani Suriye’nin Kuzey
hattına göz gezdirelim istedik:
Suriye Kuzey Sınırı Cepheleri ve Çatışmaları:
Genel
olarak Kuzey hattı için şöyle bir haritayı doğru kabul edebiliriz:
Kırmızı: Suriye
Ordusu
Yeşil: Fetih
Ordusu Bileşenleri (Nusra, Ahraru’ş-Şam gibi gruplardan oluşan bir çatı birliği)
Siyah: İslam
Devleti ya da bilinen kısaltmasıyla IŞİD
Sarı: YPG ve
bazı noktalarda ÖSO birlikleri
Lazkiye
Batıdan
doğuya doğru gidecek olursak önce İdlib kırsalını ve Lazkiye’yi konuşmamız
gerek. Lazkiye’de durum aylardır aynı ya da büyük bir değişiklik yok
diyebiliriz.
Bölgedeki
en sıcak nokta Nusra ve diğer militanların merkezi sayılabilecek Salma Beldesi.
Bu belde yaklaşık 2 aydan beri güney tarafından kısmi olarak Suriye ordusunca
kuşatılmış durumda. Bölge dağlık ve aşırı engebeli olduğundan iki taraf da
zırhlılardan oldukça az yararlanıyor . İki taraf da nihai bir darbeyi geçen
yılki Keseb savaşından beri vuramıyor. Özellikle Suriye Ordusu Lazkiye’yi
ne pahasına olursa olsun savunacağını belirtiyor.
Militanlar
ve diğer gruplar içinse Lazkiye denizle birleşme imkânı sağlıyor. Fakat
arada aşmaları gereken onlarca engebeli nokta, yüz kadar bariyer ve on binlerce
Suriye ordusu askeri var.
İdlib
Biraz
daha batıdaki İdlib ve kırsalında ise Suriye’deki savaşın belki de en sert
dönemi yaşanıyor.
Yukarıda
bahsettiğimiz Fetih Ordusu adlı çatı örgüt altında toplanmış yaklaşık
10.000-13.000 arası militan nisan ayından bu yana çok büyük
operasyonlar yapıyor.
Önce
İdlib, ardından Cisr eş-Şugur ve Eriha’nın düşmesi ile birlikte İdlib
kırsalında neredeyse tamamen hakimiyet kurdular.
Suriye
ordusunu Frikka’ya kadar geri çekilmeye mecbur bırakan saldırılar şu sıralar
devam ediyor.10 gün içerisinde 3 kez Frikka’yı almak için büyük saldırılar
düzenleyen Fetih Ordusu şu ana kadar durdurulmuş durumda. Fakat bölgenin
geleceği konusunda büyük belirsizlik var.
İdlib
kenti düştüğünde Suriye ordusu kentin 2 km güneyindeki Mastume askeri kampına
büyük bir yığınak yapmış, fakat bir süre sonra askerlerini geri çekmişti.
Ghab
düzlüklerinden İdlib kentine kadar olan çıkık şeklindeki cephede durmanın daha
fazla kayba neden olacağını düşünmüş olacaklar ki, birliklere Frikka’ya kadar
çekilme emri verdiler. Şu an Suriye ordusu Frikka ve Ghab ovasında bir karşı
saldırı için hazırlanıyor.
Yaklaşık
iki ay içerisinde İdlib’in de kaderinin belli olacağı gözüküyor.
Halep
Buradan
hemen Suriye’nin en önemli ikinci enti olan Halep şehrine geçelim.
Halep,
savaştan önce Suriye için ekonominin merkeziydi. Sanayi bölgeleri ve
fabrikaları ile Suriye’nin kalkınma merkezlerinden birisiydi.
Savaş ile
birlikte çoğu fabrika kapatıldı, yıkıldı ya da işlemez hale geldi. Fakat bir
süre sonra ordu üstün duruma geçince sanayi bölgesi tekrar işlemeye başladı.
Böylesine
büyük ve nüfuslu bir kent doğal olarak Suriye’deki grupların en önemli hedefi
haline geldi.
Son
duruma bakacak olursak kabaca şu harita üzerinden yorumlayabiliriz:
Kırmızı: Suriye
Ordusu Yeşil: Nusra ve diğer gruplar Gri: IŞİD Sarı: YPG
Görüldüğü
üzere kentin büyük bölümünü Suriye ordusu kontrol ediyor. Sanayi bölgesi ve
Yeni Halep bölgesi ordu kontrolünde. (Bu bölgeler için Halep’in can damarları
diyebiliriz).
Ordu 4-5
ay önce çemberi kapatma hamlesinde bulunmuş, fakat en tepedeki
Başköy’e kadar gelebilmiş ve devamını getirememişti. (Halep’te Handarat
bölgesinde Hizbullah birlikleri de bulunuyor)
Şuan
çatışmalar ise haritanın batısındaki Raşidiye ve civarında devam ediyor.
Kırsal ise
genel olarak Nusra, Ahrar gibi gruplar ve IŞİD’in kontrolünde. IŞİD iki hafta
kadar önce Azaz’a doğru bir saldırı başlatmış ve kısmen başarılı olmuş,
Nusra’nın Türkiye’den gelen yardım hattını kesmişti.
Şu
günlerde ise mazot-benzin akışını kesti (Nusra ile IŞİD arasında petrol
pazarlığı devam ediyor.)
Halep’in
Kuzey batısında bulunan Afrin bölgesi ise YPG kontrolünde ve şu an için çatışma
yok. Hemen güneyindeki Nubl ve Zahra Alevi beldelerine ise militanlar 3 yıldır
saldırıyor, fakat Hizbullah eğitimli yaklaşık 5.000 milis, büyük bir direnişle
militanları bu iki beldeye sokmuyor.
Kobane-Tel Abyad-Haseke-Kamışlı hattı
YPG’nin
Kobane zaferinden sonra ele geçirdiği psikolojik üstünlük ve koalisyon desteği
Haseke ve Kobane arasını birleştirme şansı doğurdu. Batıda Kobane’den, doğuda
ise Haseke’den ilerleyen YPG ve ÖSO birlikleri koalisyon uçakları desteğiyle
IŞİD’i Tel Abyad’dan atarak iki bölgeyi birleştirdi . Şu an çatışmalar
Rakka’nın kuzeyindeki Ayn Issa çevresinde devam ediyor. Bölgedeki IŞİD
kaynakları bir kaç hafta içerisinde karşı saldırı yapacaklarını iddia
ediyorlar.
Haseke
güneyinde ise Suriye ordusu ve IŞİD arasında yaklaşık 3 haftadır şiddetli
çatışmalar devam ediyor. Bir ara, şehre 2 km kadar yaklaşan IŞİD, Suriye
ordusunun karşı taarruzuyla şehirden uzaklaştırılmıştı.
Kamışlı’da
da YPG ve Suriye ordusu arasında irili ufaklı tartışmalar ve çatışmalar meydana
geliyor. Şu an için durum sakin.
Şimdi ise
kadrajı biraz daha aşağı indirip orta kısımda neler olup bittiğine bakalım.
Orta Cephe:
Haritanın
bu kısmına baktığımızda ise bana en ilginç gelen nokta simsiyah alanda kalmış
kırmızı bir alan ve bir uçak resmi. İşte burası Deyr ez-Zor. Çölün ortasında
küçük bir belde ve önemli bir havaüssü.
IŞİD
Rakka’yı ele geçirdiğinden beri gözünü buraya dikmişti. Hatta geçen yılın sonu,
bu yılın başında epey bir ilerlemiş ve havaüssüne kadar gelmişti.
Fakat Şam’dan
gelen Cumhuriyet Muhafızları’na ait 104. Hava İndirme Tugayı ve Komutan İssam
Zahreddin saldırıları püskürtmüş ve IŞİD’i nehrin diğer tarafına
kadar sürmüştü. Eşzamanlı olarak bölgedeki aşiretler orduyla birlikte hareket
edeceğine söz vermiş ve yaklaşık 2.000 gençten oluşan bir milis ordusu
kurulmuştu.
O
günlerden bu zamana kadar sürekli çatışmanın yaşandığı Deyr ez-Zor’da ordu şu
an rahatlamış durumda, IŞİD ise eskisine göre Deyr ez-Zor’u biraz daha rahat
bırakmış gibi.
Palmira
Biraz
daha sola kaydığımızda ise antik şehir Palmira’yı görüyoruz.
Geçen ay
IŞİD bu şehre büyük bir saldırı gerçekleştirmiş, Suriye ordusu taşınabilir
eserler Şam’a getirilinceye kadar direnmiş, ardından ise saldırılara karşı
koyamayıp geri çekilmişti. Bölgedeki gaz istasyonları da IŞİD kontrolüne geçmiş
oldu. Fakat 3 km kuzeybatıdaki Shaer ve Jazal istasyonlarını Suriye ordusu
yaklaşık bir hafta önce tekrar ele geçirdi.
Şu an en
yoğun çatışmalar ise haritada Palmira-İtriyah arasında kalan yarım çemberlik
kısımda.
Rakka’dan
gelen kuvvetler sürekli Hama ve Humus’a giden yolu zorluyor, arada ise Alevi
köyleri bulunmakta. IŞİD oralara ulaştığında katliam yaşanabileceğinden ordu
orayı asla bırakmıyor ve çok sert karşılık veriyor.
Çatışmalara
rağmen bölgede fazla bir değişiklik yok. IŞİD’in ve Suriye ordusunun bulunduğu
mevziler uzun zamandır aynı konumda. Ordunun en büyük avantajı ise
Palmira-İtriya arasında IŞİD’i yarım ay şeklinde çevrelemiş konumda ve her
yönden ateş üstünlüğüne sahip olması.
Humus
Şimdi ise
en sola kayalım ve Homs yazısının üzerindeki yeşilliğe bakalım . Bu
kısımda ise ÖSO ve Nusra militanları var.
Ordunun
Hums taarruzu sırasında ÖSO militanlarının çoğu şehirden çıkarılıp etrafı
sarılmıştı. Fakat etrafı sarılan grup küçük bir grup değil. Onun için temizlenmesi
de kolay değil. Zaman zaman Suriye ordusu kuşatmayı daraltıyor, zaman zaman ise
ÖSO’nun diğer uzantı grupları bariyerleri zorlayarak alanı genişletmeye
çalışıyor. Grup tamamen çevrelendiği için ordu bu cepheye fazla yüklenmiyor.
Yılın
başından bu yana yaklaşık 400 kişinin teslim olduğu söyleniyor. Biraz kuzeyinde
ise Morek kırsalında ve Hama kırsalına açılan bölgede Fetih Ordusu ve Suriye
ordusu arasında çatışmalar devam ediyor.
Fetih
Ordusu Ghab ovasını ele geçirebilirse bana göre Lazkiye’den önceki hedef burası
olacaktır. Fakat bu bariyerleri ve cepheleri geçebileceklerini düşünmüyorum
Dumayr Doğu kırsalı
Palmira’daki
çatışmaların ardından IŞİD batıya doğru biraz daha ilerlemiş, Suriye ordusu da
bu ilerlemeyi fırsata çevirerek bariyerlerini geriye çekerek Nusra, ÖSO
militanlarıyla IŞİD militanlarının karşı karşıya gelmesini sağlamıştı. Bu
bölgede Ordu-ÖSO, ÖSO-IŞİD, Ordu-IŞİD arasındaki çatışmalar devam ediyor.
Burası diğer bölgelere kıyasla daha sakin.
Kaynak: Rast Haber
